Igma sa Balay ni Ma’am Rose Marie

By John Iremil Teodoro

KANG Domingo nag-igma kami kang sëëd ko nga mga abyan nga manunulat sa De La Salle Univerrsity sa balay ni Ma’am Rose Marie Bautista sa Kanlaon St. sa Sta. Mesa Heights, Quezon City. Nagkiritaay kami agëd iselebrar ang kaadlawan kang amën literary father nga si Cirilo F. Bautista sa maabot nga Hulyo 9.

Duro ang mabulong sa akën baratyagën kon magbisita ako sa balay nga dya. Rakë nga mga kahidlaw ang mapahuraw kag mga handurawan nga mainanggaën nga mabalikan. “Balay ni Papá” ang tawag namën kadya kang buhi pa si Sir Cirilo ukon ginatawag namën sa La Salle nga Doc Bau. Ma-tatlo rën ka dekada nga nagabisita ako sa balay nga dya mag-umpisa kang mangin estudyante ako ni Papá kang 1995. Kang magtaliwan tana kang 2018, nagaagto man gihapon kami rugto para iselebrar ang birthday ni Papá. Pero “Balay ni Ma’am Rose” rën ang tawag namën sa andang balay.

Nasadyahan gid ako hay natabuan nga rëgya ang partner ko nga si Jay sa Manila kadya hay gusto na iselebrar ang birthday na sa Hulyo 9 imaw ang ginikanan kag mga bugto na sa San Juan. Hëëd, parehas sanda kang kaadlawan ni Papá kag pati kang hinablës ko sa Sweden nga si Juliet! Kapira ko rën abi naistorya kay Ma’am Rose ang hardin namën ni Jay sa Aningalan. Pati sa darwa na ka bata nga sanday Laura kag Ria. Kapin pa gid kay Ria nga ang paborito nga lugar ang Sagada. Ginahambalan ko tana nga dapat makabakasyon tana kanamën ni Jay sa Aningalan.

Mansig dara kami ka pagkaën kon mag-agto kami rugto. Sanday Alice kag Alex, ang bahël nga siopao sa Emerald ang pirme nanda ginadara kag may extra gid pirme nga darwa ka bilog para i-Sharon ko pauli. Sanday Marj kag Shirley pirme healthy kag sosyal ang ginadara nga pagkaën. Kang Domingo, halin sa Contis ang dara nanda. Sanday Ronald kag Dinah nagdara kang cake. Si Al, ang abyan namën nga ambassador, wine pirme ang dara. Pero nagretiro rën tana sa anda sa Solsona sa Ilocos amo nga indi rën tana makaagto. Ti si Alex rën ang ang nagdara kang wine. Ang dara namën ni Jay fried chicken sa 24 Chicken, kag sweet spaghetti kag peach mango pie kang Jollibee. Kato, nagaraha ako kang adobo ko nga baboy. Pero kadya ginatamad ako magraha. Kon kis-a, mga prutas ang dara ko. Kang pag-igma namën rugto kang nagligad nga Disyembre, nagparaha ako kay Sunshine sa anang Sunshine’s Kusina. Tana ang nagdara rugto kag nag-join man tana sa amën lunch.

Sadya pirme ang hadak namën. Generative AI ang sara sa mga gin-istoryahan namën, nga kon paano dya makaapekto sa amën nga pagtudlo kag sa puturo kang amën mga estudyante. Tëngëd si Laura ang nagaobra sa industry bilang HR manager, gin-istorya na ang mga mayad nga gamit kang AI sa obra. Halimbawa kuno, kon duro ang mga aplikante, puwede nga AI ang mahimu kang short list basta ma-input mo lang ka mayad ang mga criteria nga ginapangita mo sa aplikante. May AI program pa gani kuno nga makasarang magtawag sa mga aplikante kag mag-interview kananda! Hambal na wara na pa dya nagamit nga teknolohiya pero naman-an na nga duro nga mga daragkël nga kompanya ang nagagamit kang AI sa hiring process nanda.

Naistoryahan man namën si Alex Eala nga indi ko kilala. Medyo pamilyar ang ngaran hay nagaagi sa feed ko sa FB pero wara ako it detalye kon sin-o tana. Kang ginapamangkot ko sanda kon sa diin masëlëng ang game ni Alex ginkadlawan nanda ako. Sa FB kag sa YouTube kuno. Ginkadlawan ko man ang akën kaugalingën tëngëd puro lang abi video parte sa tiny house, gardening, kag Stockholm ang pirme ko ginalantaw sa YouTube!

Manug-alas-tres rën sa hapon kang magdesisyon kami nga mabërëblaganay. Daw indi abi mag-untat ang mga istorya namën. May bugnaw nga hëyëp kang hangin ang nagasëlëd sa bahël nga bintana. Nagauran sa unahan. Pero rugto, nagatarithi lang. Ginasëlëng ko ang hardin sa sagwa. Nami ang pagkaberde kang mga dahon kang bayabas kag taas nga gumamela nga may mga pink nga bulak. Kapira ka beses man namensiyunar ni Papá ang hardin na sa anang kolum sa Philippine Panorama kato ilabi na gid ang bayabas. Nadëmdëman ko man ang rabong nga alibhon kato nga antes mag-uli nagapangayo ako kang mga dahon nga ginatago ko sa ref ko sa condo kag ginaamat-amat himu nga tsaa.

Nagatarithi pa kang manaog kami sa hardin kag magguwa sa gate. May service nga nag-abat kanday Marj kag Shirley. Si Dinah nagtawas sa awto nanday Alex kag Alice pa-Pasay area. Gin-imawan namën anay ni Jay si Ronald sa sagwa kang geyt samtang nagahëlat kang gin-book na nga GRAB. Kang makasakay tana, nagpanaw kami padulhog sa Dapitan Arcade nga darwa ka bloke lamang ang karayëën.

Siguro sa Nobyembre liwan kami mabalik rugto para sa birthday ni Ma’am Rose kag sa Disyembre para sa amën Christmas Party. Bisan matuod nagakiritaay man kami sa La Salle pirme, lain gid tana ko nagaigma kami sa balay nanday Ma’am Rose kag Papá CFB.

***

Si John Iremil Teodoro nga taga-San Jose de Buenavista, Antique sangka full professor sa Departamento kang Literatura kang De La Salle University sa Manila kon diin tana man ang direktor kang Bienvenido N. Santos Creative Writing Center. Nangin Sekretaryo Heneral tana kang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). Ginbaton na ang S.E.A. Write Award halin sa Kaharian kang Thailand katong 2019.