Eight and counting

By Alex P. Vidal

“This is what champions do: champions defend. They always say you’re not a champion until you defend your title.”— Max Holloway

AFTER bringing home the back-to-back (2023 and 2024) Aliwan Fiesta Streetdance Competition crown in a tough competition at the Star City Complex in Pasay City June 29, there’s no doubt that Iloilo City’s Dinagyang Festival has solidified its reputation as the winningest and the best cultural festival in the whole Philippines.

Dinagyang Festival, represented by Tribu Pan-ay this year, is the only home-grown festival in the country that has romped off with incredible eight championships in 2004, 2010, 2011, 2012, 2013, 2017, 2023, 2024 in the prestigious national competition.

No other gigantic cultural festivals in the country were able to come closer and matching the Iloilo City festival’s winning juggernaut.

With aim to showcase the different Filipino cultures and heritage not only to the people in Metro Manila but also to the rest of the world, Aliwan Fiesta has become a global attraction now that it was seen anew “live” in other countries via the far-reaching social and mainstream media.

The much-ballyhooed Sinulog Festival of Cebu, always compared to Aklan’s Ati-Atihan Festival in terms of magnitude in visitors and publicity, came in second over-all in terms of number of championships won.

-o0o-

The Cebuanos managed to bring home only four championships in 2006, 2007, 2008, 2014 in the event dubbed as “the Philippines’ Grandest Fiesta,” with prizes totaling P3 million (roughly US$50,000) since Aliwan Fiesta unwrapped in 2003.

The Ilonggos have been always aiming for quality performances and wounding up second and third place if not winning the grand championship in the past.

Definitely it’s eight and counting for the Ilonggos who are expected to stop at nothing and won’t rest on their laurels after the amazing winning run.

This is the only competition where the Ilonggos—including their feuding political leaders—are united. They supported and cheered for the contingents from Iloilo all to the way from start to finish in a unique show of solidarity and unity.

We doff out hats off the Dinagyang Festival, also this year’s Best Costume winner, and the people and organizations led by the Iloilo Festivals Foundation, Inc. (IFFI) behind the team’s success.

We also salute Tribu Tultugan of Maasin, Iloilo, adjudged the Best Musical Accompaniment, for winning second place this year.

-o0o-

(Ikap-at, 0004, nga binalaybay sa serye nga KAHIDLAW ginsulat ni Ambassador Leo Tito L. Ausan, Jr., sa Dhaka, Bangladesh, humalin sang kasisidmun sang ika-27 sang Hunyo, 2024, tubtob sa kaagahon sang ika-29 sang Hunyo, 2024.)

AGUD NGA INDI PAGHIDLAWON

I

Sang nangin masanag kag maathag na, ang katumanan sang plano kag buko, ni Felimon,

Nga sa luwas sang  Pilipinas, na siya magapasimpalad agud mamugon,

Nag parik-parik siya, nga maghanda para sini sang gilayon,

Ang mga bagay nga iya pagakinahanglanon,

Iya tanan gin-amat amat sang panipon,

Labi kag labaw sa tanan, ang wala niya gid ginkalimtan..

Amo ang mga bagay nga iya masami ginagamit  ukon personal nga kagamitan,

Kag mga bagay nga sa adlaw-adlaw, sa pagkaon, iya nga ginakinahanglan.

Tatlo ka sahi sang mga bagay ang sang tipon, kay Felimon gin-amat amatan,

Agud pat-ud gid nga wala siya sang bisan isa malipatan,

Mga personal nga kagamitan, kag pagkaon nga iya nauyonan,

Kag sang mga hinigugma sa kabuhi, mga larawan.

II

1.PERSONAL NGA KAGAMITAN:

Mga bayo, pantalon, lakip na ang mga gurisnay kag daan, mga naug nga inugtulog, kag mga inugsagulay, sa sulod sang balay, pati ang iya lugod kag husay;

2. PAGKAON NGA NAUYONAN:

Sa Super, nagpangompra pa gid siya;

sang de lata nga kon isud-an uyon gid niya;

kag mga ulutanon nga paborito nya;

kag sang mga pinutos sang hebe, kag balingon uga;

nga nasahuan niya nga i-subak;

kon siya ang mag laswa.

May pila man ka putos sang kalan-unon,

Instant noodles, nahamut-an nga krakers, kag dulsi nga mabugnaw ligun-ligonon.

2.MGA HINIGUGMA SA KABUHI NGA MGA LARAWAN:

Nagakuadro nga kodak sa kasal, nila sang iya asawa; kag nakaalbum nga mga kodak: sang kabataan, sang mga lapsag pa sila; kag suod nga mga katapo sang iya pamilya; lakip na mga diploma,agud indi maglalapta,  iya ginpanipon,  ginpangtangkas kag panghigtan,

III

Sang ni Felimon matipon na ini tanan.

Ginpangsulod niya ang mga ini sa mga dalagko malahalon kag mapag-on nga maleta nga lunsay himo pa sa Japan,

Kada sahi isa ka maleta, agud pat-od gid nga kon diin siya nga malayo nga pungsod mapadpad kag makaobra.

Sa iya pag-abot sa gihapon mangin kaupod niya,

Sang ni Felimon ini na ang nahimo, nagyuhom-yuhom siya.

Kag untay nga nagpahuway-huway sa bangko sa balay nila.

Handa na siya, kag magahulat na gid lang sang tion kag adlaw,

Nga inugtulak na niya.

IV

Sang mag-abot ang adlaw kag tion nga magatulak na si Felimon,

Manami, bug-os kag mamag-an kaayo ang iya balatyagon,

Kay pat-od gid niya, nga iya nahanda kag natipon,

Ang tanan nga bagay nga dapat niya pagadal-on,

Agud sa luwas sang Pilipinas,

Sa mga ini, indi gid siya paghidlawon.

V

Pag-abot sang petsa kag tion,

Bitbit ang tatlo ka maleta, naglakat si Felimon,

Nga imbis nagakalisud, sa paghalin sa ila puluyan,

Nagayuhum-yuhum,

Nalipatan pa gani niya ang iya asawa nga halukan kag hakson,

“Bahala na, bisan ano pa ang dangatan ko sini”, hutik niya sa kaugalingon.

“Tutal dala ko gid tanan nga mga bagay, agud sa Pilipinas, kag sa akon pamilya, indi gid ako paghidlawon.”

VI

Sa inyo pamangkot, nga sa diin na subong si Felimon?

Pamati kamo, kay kamo tanan akon sabton,

Ato sa luwas sang pungsod nagapamugon,

Apang sa kahidlaw sa Pilipinas, adlaw-gab-i nga nagatalangison,

Sa inyo paaman nga pamangkutanon,

Dala man bala ni Felimon, ang tanan nga bagay agud sa aton pungsod indi siya paghidlawon?

 Ari ay, kamo akon sabton,

Sa luwas sang pungsod,

Nakamarasmas sang ulihi si Felimon, nga indi gali mahapos ang mamugon.

Bisan bitbit mo pa ang mga bagay, nga imo kinahanglanon,

Kay indi gali ang mga ini makatal-os,

Kon sa Pilipinas, kag sa imo pamilya ikaw na ang hidlawon.

Ang dapat kag malahalon, pabakuron mo ang imo kaugalingon kag balatyagon,

Kon sa luwas sang pungsod, ikaw ang mamugon,

Indi ka magsandig, kag  magsalig, sa mga bagay nga dutan-on,

Mas-maayo gid nga ang tanan idangop mo, sa AMAY TA NGA LANGITNON.

KAY SIYA LANG ANG PAT-OD KAG PIHO NGA TAMBAL,

AGUD NGA IKAW SA PAMILYA KAG SA PUNGSOD, INDI GID PAGHIDLAWON…KAG INDI YADTONG MGA BAGAY NGA IMO PAGABALUNON.

(The author, who is now based in New York City, used to be the editor of two daily newspapers in Iloilo.—Ed)