53
By John Iremil Teodoro
KADYA nga lampas singkuwenta anyos rën ako, mga alas-dos ukon alas-tres sa kasanagën nagabugtaw rën ako. Kato alas-kuwatro ukon alas-singko ang normal ko nga pagbugtaw. Pero kadya, pira rën ka bulan nga naobserbahan ko nga mas nagtimprano pa gid ang akën pagbugtaw.
Alas-otso sa gabii nagapanguy-ab rën takën. Amo ria nga alas-seis pa lang ti hapon, nagapanyapon rën ako. Kag kadya nga medyo may edad rën ako, very light lang ang dinner ko. Magluwas nga indi ako gusto mag-shoot up ang blood sugar ko, naga-acid reflux ako kon busog ako sa gabii. Laban gid nga mga 9:00 ako nagaturog. Ang problema ko kon magturog ako antes mag-8:00, alas-dos sa kasanagën nagabugtaw rën ako.
Hambal nanda, amo gid man dya kuno kon nagamal-am rën. Aga pa nagabugtaw! Nadëmdëman ko kato kang bata pa ako nga kon mag-uli si Tatay sa balay namën sa Maybato, mabugtawan ko sanda kon mangihi ako nga nagaestoryahanay sa andang kuwarto nga dëlëm pa.
Amo ria nga mayad gid para kanakën nga sa pamahaw lang magpabusog hay matunaw pa dya sa busong kag tinae ko antes maghapon. Tamadan gawa ako mag-imaw ukon magtambong kon may mag-imbitar kang panyapon. Kang Sabado, Nobyembre 14, sa akën ika-53 nga kaadlawan nag-birthday breakfast ako sa Manila Hotel imaw ang mga abyan ko nga propesor sa La Salle nga kanday Ronald kag Shirley, kag ang libayën ko nga si Sunshine kag ang bayaw ko nga si Verna nga nagbiyahe pa halin sa Orion, Bataan. Mas gusto ko magselebrar sa pamahaw para mahimu ako magkaën kang duro. Pero tëngëd kadaya nga naga-inject ako kisra sa sangka semana kang semaglutide para sa dayabetes ko, dasig ako mabusog kag indi ako makapanginaën it duro hay kon piritën ko, masuka gid ako. Sangka pinggan pa lang gani nga salad ang nakaën ko nga may sesame seeds dressing, nabusog rën ako dayon.
Pira rën ka tuig nga kada birthday ko sa Café Ilang-Ilang kang Manila Hotel ako nagapamahaw agëd magselebrar. Paborito ko gid abi nga karan-an rëgya sa Metro Manila ang dumaan kag elegante nga hotel nga dya. Pagsëlëd pa lang sa tarangkahan nagapang-abi-abi rën ang limpiyo nga dëag nga puti kag berde kang hotel nga duro ang mga tanëm. Sa pagsëlëd mo sa lobby daw nagsëlëd ikaw sa astana kang sangka manggaranën nga sultanato sa Southeast Asia. Mas elegante dya kaysa lobby kang iban mga bongga nga hotel pareho kang Mandarin Oriental sa Bangkok, Thailand.
Duro rën ako nga mga manami kag masadya nga memorya kaimaw ang mga abyan kag pamilya ko sa Manila Hotel. Nagapasalamat gid ako sa Ginuo nga kadya masarangan ko rën magestar kag magkaën sa hotel nga dya kon kis-a para magpahuway ukon magselebrar kang mga importante nga okasyon. Kang magbakasyon rëgya sa Filipinas kang Krismas kang 2023 kanday Mimi kag Evert John, gin-book ko sanda kang darwa ka gabii sa Manila Hotel antes kami mag-uli sa Antique. Mayad gani kato hay natabuan nga bakasyon man ni Gary ti kundi nakaimaw man sanda ni Verna kanamën rugto.
Wara lang ako nanamian sa Manila Hotel kon matabuan nga duro ang mga tawo nga nagadërërëngan ang mga event pareho kang kasal, debut, gradwasyon, kag mga kumperensiya. Bisan lapad ang lobby, nagagirinëtëk man ang mga tawo kag nagagirinual. Kang Sabado, isut ang mga tawo. Bisan ang nagapamahaw sa Café Ilang-Ilang daw tënga lang kon ikumparar sa iban nga mga Sabado kag Domingo. Siguro tëngëd may ASEAN Summit sa CCP Area amo nga siguro ginlikawan anay kang iban ang Manila area. Ang ginaekspektar ko man gani, duro ang mga tawo hay sigurado nga may presidente gid kang ASEAN nga sa Manila Hotel madáyon. Nami nga raan ang MacArthur Suite kag ang Presidential Suite.
Pagkatapos kang amën pamahaw, samtang nagahëlat ako kang GRAB pabalik sa condo ko sa ingëd kang La Salle, nanotisyaran ko nga daw nagduro ang mga tawo nga nagahëlat sa atubang kang entrance. Mga nakaamerikano kag daw mga guwardiya ukon bodyguard. May nag-ági sa atubang ko. Naka-ASEAN Summit ID kag ang nakabëtang nga ngaran “East Timor.” Manug-abot siguro ang presidente kang East Timor kag ang delagasyon na, kag sa Manila Hotel sanda maestar.
Ang paborito ko nga puwestuhan sa Café Ilang-Ilang amo ang lamesa sa likod ayon nga nagaatubang sa swimming pool. Nami abi ang hardin sa palibot lang swimming pool kag may mga daragkël pa nga kahoy. Kon rugto ako, daw wara ako sa Manila, daw wara ako sa Filipinas, hay nami ang palibot. Kag ramig sa sëlëd kang Manila Hotel. Bisan tag-irinit, puwede gihapon mag-sweatshirt sa sëlëd.
Bisan nga nabusog rën ako sa salad pa lang, nagkaën pa ako kang kalukalo nga may tinëktëk nga ahos, tatlo ka panid nga tigi nga danggit, pirang sipad kang tapa, kag pinirito nga binati nga itlog. Ti daw nabulong man ang kahidlaw sa mga tradisyonal nga Filipino nga pamahaw nga dya. Kon kaisa nagakahidlaw man ako sa ëga rëgya sa Manila. Amo ria nga kon mag-uli ako sa Antique, nagabakal kami anay kang partner ko nga si Jay sa tindahan kang San Jose de Buenavista sa Dalipe kang mga sari-sari nga pinakas kag balunon pasaka sa Aningalan. Ugaring indi man gid ‘kaw pagusto ka kaën kang ëga kon isut lang ang kan-ën nga puwede mo kaënën. Pero, mayad rën lang dya kaysa indi ‘kaw gid ka tiraw kang pinakas.
Pag-uli ko rëgya sa akën condo kang Sabado, nag-proofread ako kang bag-o ko nga libro hay na-lay-out rën dya. Tinipon dya nga mga salaysay kang pagpanglugayawan. Nanamian gid ako basahën ang mga salaysay nga buhay ko rën ginsulat. Wara ko nadiparanhan, sirëm rën kang matapos ko. Ang manugguwa nga libro nga dya ang pinakanami nga regalo ko para sa akën kaugalingën kadyang ika-53 ko nga kaadlawan. Sangka bugay dya nga hamili kang Mahal nga Makaaku.
***
Si John Iremil Teodoro nga taga-San Jose de Buenavista, Antique sangka full professor sa Departamento kang Literatura kang De La Salle University sa Manila kon diin tana ang direktor kang Bienvenido N. Santos Creative Writing Center. Nangin Sekretaryo Heneral tana kang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). Ginbaton na ang S.E.A. Write Award halin sa Kaharian kang Thailand katong 2019.
Comments (0)
LEAVE A REPLY
No comments yet
Be the first to share your thoughts!
Related Articles

A child isn’t content
Deleting a Facebook video takes three clicks. Erasing the look on a 13-year-old boy’s face when a microphone is shoved in front of him takes much longer, especially after a whole town has already watched him break. Over the weekend, an Iloilo City radio station uploaded video interviews of two minors. Police had picked them

Hanggang saan aabot ang PHP 22 mo?
Try buying lunch with PHP 22. Not cooking for a whole family. Just feeding yourself. Perhaps rice and a little ulam. If you are lucky, an egg. If you are buying from a carinderia, you might find yourself checking the prices twice before ordering. That was my first thought when I

Preserving more than flavors: The message of Dodoy Setubal’s Kalan-On
There is an important and potentially provocative argument embedded in Kalan-On: The Art of Food, The Food of Art, an exhibition by Cristhom “Dodoy” Setubal, that deserves closer attention beyond the visual appeal of its meticulously crafted food replicas. At first glance, the exhibition appears to be a celebration of
