Pinili nga Pagbinagbinag sa Pagbisikleta

Ni Early Sol Gadong

 (Ikaduha sa 5 ka bahin)

SIYAM ako ka tuig sang nakatuon ako magbisikleta. Sa amon balay sadto nagaistar ang akon anhing nga Lolo Gustin, retirado nga pulis nga nag-ubra bilang sekyu sa National Power Corporation. Isa ka adlaw, sa tunga sang bakasyon, ginsorpresa niya kami nga mag-ulutod sang mag-abot sya sa balay nga may ginaguyod nga nagahining-hining nga bisikleta. Nagdako kami nga kubos sa mga hampanganan gani daw atong namuhawmuhawan gid kami sang nakita namon ang dala sa amon ni Lolo Gustin.

Maukod ako nga nagtuon agod makahibalo ako nga mag-bike. Nagpatudlo ako kay Manong Dodoy, pakaisa ni Tatay nga tatlo lang ka tuig ang magulang sa akon, gani nasaw-ahan ako nga tawgon sya angkol ukon tiyoy. Kada aga, sadtong mga tion nga wala pa nagapanghanot ang init sang adlaw bisan pa lapit na magudto, ginaupdan ako ni Manong Dodoy sa isa ka eskinita nga malapit sa amo balay kag ginatudluan magbisikleta.

“Hawid sa manibela. Tulok sa alagyan. Indi magduko. Indi mag-untat sikad.”

Amo sini ang ginaliwat-liwat niya nga sugo sa akon samtang nagapalamahulay sya tukod sa bisikleta nga ginaaguntuhan ko sa pagpedal. May pila ka bes man nga nabunggo ako sa pader kag sa nagaparking nga jeep. Nakaagi man gani ako hulog sa kanal.

“Kon diin ka gani nagatulok, dira ka gid sina makalab-ot,” siling sa akon ni

Manong Dodoy samtang ginabuligan niya ako mount liwat sa saddle sang bike. “Alerto ka lang sa imo nga palibot agod bal-an mo kon ano ang imo likawan, pero indi ka magtutok sa mga ini. Tulok ka lang sa kon diin mo gusto mag-agi kay dira ka gid sina dal-on sang bike mo.”

Gintinguhaan ko nga panason ang kurit sang kakulba sa akon dughan sa kada tion nga ginabuy-an ni Manong Dodoy ang bisikleta agod mapadalagan ko ini sang isahanon.

“Tulok sa alagyan! Indi mag-untat sikad!” liwat-liwat ni Manong Dodoy.

Sa wakas, pagkatapos sang pila ka adlaw nga puno sang mga gasgas, tumba, kag palamahulay, nasarangan ko na gid man padalaganon ang bisikleta nga wala na ginatukudan ni Manong Dodoy. Sugod sadto, daw sa piho na ako magbulobisikleta sa amon gamay nga barangay.

Hayskul ako sang nagpa-Pampanga si Manong Dodoy agod mangita sang ubra. Nakasulod sya didto sa balaligyaan sang parol. Sang nakapauli sya balik sa Iloilo, ginregaluhan niya kami sang parol. May linain-lain ini nga duag. Gin-ubra ini gikan sa capiz shells. Tuman ka espesyal kon ikomparar sa mga nagliligad namon nga parol nga ginbuhat lamang sa silopin nga madasig magisi.

Daw sa bugalon si Nanay sadto nga Paskwa sang ginpasiga niya ang parol nga hatag ni Manong Dodoy. Bisan asta subong, may halos tatlo na ka dekada ang nagligad, ginasugid gihapon ni Nanay sa mga tawo nga, “Katahom gid sang ginhatag ni Dodoy nga parol. Gikan sa Pampanga!”

Madasig lang ang pagbakasyon ni Manong Dodoy sa Iloilo. Nagligad ang mga binulan kag sang masunod ko sya nga nakita, nakibot ako kay dako ang paghulog sang iya lawas. Nagnipis ang iya mga butkon kag batiis, kag nagabaston na sya kon maglakat. Indi klaro sa akon kon ano ang iya masakit. Wala abi ginaestoryahan, kag isa pa, wala man ginapalig-on sa amon pamilya ang magpamangkot ang mga bata sa mga tigulang. Wala na liwat makabalik si Manong Dodoy sa Pampanga. Wala na man kami liwat nakaupdanay nga magbisikleta. Kaisa lang niya nakita nga ginpasiga ang parol nga ginhatag niya sa amon, kag nagtaliwan si Manong Dodoy tungod sa iya masakit.

Kon kis-a, ginapanumdom ko gihapon ang iya ginaliwat-liwat sadto hambal sa akon: Kon diin ka gani nagatulok, dira ka sina makalab-ot.

May mga ti-on gihapon nga nagakadaranan ako tulok sa mga sablag sa mga gusto ko maangkon sa kabuhi. Apang ginatinguhaan ko nga panumdumon ang sugo ni Manong Dodoy nga hibaluon lang kon diin ang sablag pero indi ini pagtutokan; magtulok lang sa alagyan, kag indi mag-untat sa pagsikad.

Si Early Sol A. Gadong isa ka estudyante sang PhD sa Mathematics Education sa UP Open University. Isa man siya ka Assistant Professor sa Division of Professional Education sa UP High School in Iloilo, sa idalom sang Unibersidad sang Pilipinas Visayas.