Panay Road Trip 2026

By John Iremil Teodoro

KAHAPON sa Iloilo Airport samtang ginahëlat ang flight ko pabalik rëgya sa Manila nagayëhëm-yëhëm ang kalag ko sa pagpanëmdëm nga nag-full circle gid gali ang Panay road trip namën kang partner ko nga si Jay sakay kay Ani, ang amën kinetic yellow nga Jimny.

Gin-abat ako ni Jay sa Iloilo Airport kang Agosto 17. Halin sanda ni Ani sa ancestral house kang amën pamilya sa Maybato sa San Jose de Buenavista, Antique. Pag-abot ko nag-igma lang kami sa Tatoy’s Manokan sa guwa kang erport kag nagdiretso biyahe paagto sa Roxas City sa Capiz. Sa masunod abi nga adlaw, Agosto 18, may book talk kami kang abyan ko nga si Bryan Mari Argos parte sa mga bag-o namën nga libro nga ginbatala kang University of the Philippines Press.  Si Bryan sangka Palanca-award winning writer sa Capiz kag tana ang Roxas City Tourism Officer.

Sa San Antonio Resort sa Baybay kami nag-stay ni Jay. Paborito namën dya nga resort ay malahardin—lapad, makahoy, kag duro ang mga bulak kag tanëm. Nami maglangoy sa swimming pool kadya. Pero sa biyahe nga dya wara gid kami ka tusmog ni Jay hay buta ang amën iskedyul kag ginatapos ko pa ang grades ko hay deadline kato nga semana.

Indi gid siyempre puwede nga indi kami makakitaay kang college BFF ko nga si Ooy. Nag-attend si Ooy kang book talk namën pero wara na natapos tëngëd may emergency call tana halin sa hospital. May mabata nga pasyente kag kinahanglan tana bilang anesthesiologist. Pero kang sumunod nga adlaw, gin-abat na kami ni Jay sa San Antonio kag gindara sa Capiz Chocolate Factory kang Capiz Cacao Producers Cooperative sa banwa kang Panitan. Rëgya ginahimu ang mga produkto nga tsokolate kang Conlu Cacao nga pang-internasyonal ang kalidad kag packaging. Proud member gid si Ooy kang kooperatibe nga dya.

Ginbisita man kami sa San Antonio kang amigo ko nga si Atty. JP Cuñada nga sangka piskal kadya sa Capiz. Buhay rën nga wara kami ka kitaay kag mayad hay nakaistoryahanay liwan kami. Nakabëël pa ako kana kang kopya kang bag-o nga libro ni Rebecca Añonuevo. Amiga ko si Becky nga imaw ko kauna nagatudlo sa Miriam College. Bana na si JP.

Asta Huwebes kami sa Roxas City kag nagbiyahe paagto sa Kalibo, Aklan hay may Luntiang Palihan rugto kang Agosto 22, Sabado, ang Bienvenido N. Santos Creative Writing Center nga ang partner ang Aklan Writers Guild kag ang Archbishop Gabriel M. Reyes Memorial Foundation, Inc. Ginhiwat dya sa maragtasën nga byilding kang Museo it Akean. Nangin madinarag-ën gid ang lantipan namën rugto.

Sa ingëd nga banwa kang Kalibo, sa Lezo, nadiskubre namën ni Jay nga may pottery rugto kag organisado sanda. Sa sangka kalye sa kilid kang simbahan, nagalinya sa magtimbang nga binit-karsada ang mga kiosko nga nagabaligya kang mga banga, masitera, kag iban pa nga produkto nga nahëman sa lupa. Mabalik kamo rugti ni Jay agëd magbakal kang “Vigan tiles” para sa salëg kang book and souvenir shop namën sa Aningalan. Kang rugto ako sa Lezo, nadëmdëman ko gid ang abyan ko nga Aklanon nga manunulat nga si Melchor Cichon nga tagarugto. Nagtaliwan si Nong Mel kang 2024.

Domingo, Agosto 23, nag-drive kami pa-Antique kag ginhapit namën sa Caticlan Airport ang imaw ko nga manunudlo sa DLSU nga si Genaro Gojo Cruz hay tana ang workshop director kang Luntiang Palihan kadya nga tuig. Halin sa Caticlan, nagdiretso kami ni Jay sa Buruanga, ang pinakauri nga banwa kang Aklan antes ang banwa kang Libertad nga sakëp rën kang Antique.

Ang plano daad namën ma-overnight kami sa sangka resort sa Buruanga hay nakita namën sa FB nga duro mga white sand beach rugto. Ugaring may ginsëlëng kami nga beach cove daad pero rayë ang parkingan. Daw wara kami it sarig nga ibilin si Ani sa parkingan nga rayë sa istaran namën nga kateyds. Ti nagdiretso rën lang kami sa Libertad. Kaso wara man it beach resort nga nagustuhan kami. Amo man sa town proper kang Pandan. Wara it nakapasar sa taste namën. Indi man kami gusto nga magpa-Malumpati ay tag-ururan. Mas nami ang Malumpati kon tag-irinit. Pero ang ginapanëmdëm namën, tam-an ka gahëd rugto. Kapin pa gid kon duro ang mga turista nga Koreano nga naga-daytrip halin sa Boracay.

Madiretso rën lang daad kami uli sa Maybato. Pero nadëmdëman ko ang Campolly Highland Resort sa Tibiao. Gusto ko gid abi magpahërëm-hërëm sa tubig kag nadëmdëm ko ang gamay nga swimming pool kadya sa kilid kang suba. Kon bëkët taas kag sëlëg ang Suba Tibiao, nami man marigos rugto.

Wara kami maghinëlsël nga sa Campolly kami nag-agto. Simple ang akomodasyon pero sangka malapad dya nga hardin nga napalibutan kang mga kahoy kag duro ang mga tanëm nga bulak. Sa kilid dya kang ginalikuan kang suba kag wara it untat ang musika kang pagkalas kang tubig. Very refreshing sa paramatin-an kag pamatyag!

Ang nami pa, paryente namën ang naga-manage kadya nga si Oliver nga sa Maybato man nagbahël. Amo ria nga pamatyag namën safe gid kami rugto. Hambal na, mayad hay Domingo ti hapon kami nag-abot. Fully booked kuno sanda kang Biyernes kag Sabado hay duro ang campers nga naga-weekend rugto.

Sa darwa ka semana nga rugto ako sa Antique, darwa ka beses kami nagsaka sa Aningalan ni Jay. Abaw pirme nagauran kag ang ambon daw haros bilog nga adlaw. Daw sëbë gawa sa pamatyag pero nanamian gid ako sa kalinëng kag kalagtëm kang mga hilamon kag kakahuyan sa palibot. Naka-attend pa gani kami kang birthday party kang ihado ni Jay. Ti kundi daw sangka clan gid tana ang na-meet namën kag nakilala. Daw taga-Aningalan rën gid kami.

Kang Sabado, Setyembre 5, kami nagpa-Iloilo ni Jay hay Lunes, Setyembre 7 ang lëpad ko pabalik rëgya sa Manila. Gusto ko abi makabakasyon bisan makadali lang sa Iloilo kag makita ang pira ko ka mga abyan rugto. Sabado sa hapon, ginbisita namën Palanca Hall of Famer nga si Alice Tan Gonzales sa balay kadya sa Villa de Arevalo. Imaw ko si Dulce Deriada. Nalipay gid ako hay nakapapirma ako kay Alice kang pinakabag-o na nga libro nga ginabantala man kang UP Press. Lawid man ang istoryahanay namën.

Kang Domingo, Setyembre 6, nag-igma kami ni Jay sa balay ni Dulce sa Molo. Kon mag-igma ukon magpanyapon kami sa balay ni Dulce, duro gid dya ginaparaha sa timbang na. Daw piyesta. May KBL. Rugto man ang manunulat nga si Agnes Españo kag ang bata na nga si Ayla. Nag-abot man si Noel nga pabliser kang Kasingkasing Press.

Siyempre ang sangka pleasurable pa para kanakën, sa Hotel del Rio kami nag-istar ni Jay. Ang lahëg namën ni Dulce, ang klasiko nga hotel nga dya sa Iloilo ang “The Official Iloilo City Residence of the Sirena.” Kon sa Iloilo abi kami ni Jay, dya gid kami naga-stay. Namit nga raan ang buffet breakfast. Makumpleto gid ang pagbisita ko sa Iloilo kon makapanghinam-is ako sa pamahaw kang marapuyot nanda nga tsokolate kag kumbô. Kag ang bunos, samtang nagapamahaw kami kang Sabado, nag-agi sa lamesa namën ang akën maambëng nga editor dya sa Daily Guardian. Mayad hay nakamusta namën ang sara kag sara in person.

Nami ang Isla Panay kag mapalad gid ako nga sa purô nga dya ako gintawo kag nagbahël kag rugto magaretiro.

***

Si John Iremil Teodoro nga taga-San Jose de Buenavista, Antique sangka full professor sa Departamento kang Literatura kang De La Salle University sa Manila kon diin tana ang direktor kang Bienvenido N. Santos Creative Writing Center. Nangin Sekretaryo Heneral tana kang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). Ginbaton na ang S.E.A. Write Award halin sa Kaharian kang Thailand katong 2019.