KILALAHON NATON ANG TUMANDOK NGA MANUNULAT KAG ANG  IYA SINULATAN

MARIA LUISA DEFANTE GIBRALTAR, (retirado nga manunudlo)

Nobelista kag Kolumnista sa pulong Hiligaynon

2011 Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas Fiction in Hiligaynon

Mas kilala bilang Ma’am Malu, isa ka beterana nga manunolat kag busalian sa panulatan Hiligaynon. Natawo sia sang Enero 31, 1994 sa mag-asawa nga Raymundo Gomez Defante kag Remedios Gellangarin Salanap sa Bgy. Singcang, Dakbanwa sang Bacolod.

Nagsugod sa pagtudlo sang tuig 1963 sa edad nga 19 ka tuig. Nagpabilin sa amo nga propesyon sa sulod sang 55 ka tuig tubtob sa iya pagretiro sang 2007 sa kagulangon nga 63 anyos. Nagsugod sa iya maduagon nga pagpanakayon sa lawod sang taliambong sang sia nagabutho sa kolehiyo sa diin nagsulat sia sang mga balita, feature stories kag mga binalaybay sa ila school paper. Bangod sa impuwensiya sang iya amay kag magulang nga lalaki : Raymundo Sr. kag Raymundo Jr. nga lunsay umalamot sa pamantalaan sang Hiligaynon kag Yuhum Magasin, si Ma’am Malu nagtubo man nga may huyog sa pagsulat sang mga sugilanon sa pulong Hiligaynon nga iya namat-an.

Ginakabig ni Ma’am Malu nga labing daku nga tikang sa iya pagkamanunolat ang iya naagom sang magpasa sia sang 12 ka sugilanon sa Hiligaynon Magasin kag tanan ini ginbalik sa iya sang editor nga napun-an sang mga panadlong nga napagkit sa pula nga tinta. Makatlo pa ka beses nga ini ginpabalik balik sa iya tubtob nga madinalag-on nga nauyonan ini sang editor kag ginbalhag sa nasambit nga magasin.

Nahatagan kahigayunan si Ma’am Malu sa pagsulat sang regular nga kolum sa Hiligaynon Magasin nga gintig-ulohan “Sa Aton Puloy-an”. Nangin regular man sia nga kolumnista sa Yuhum Magasin kon sa diin ang iya kolum gintig-ulohan “Indi Mapatihan Apang Matuod.”

Magluwas sa Hiligaynon kag Yuhum, nabalhag man ang mga binalaybay, sugilanon, nobela kag salaysay ni Ma’am Malu sa madamo pa nga mga pahayagan, magasin kag dyornal. Ang mga ini amo ang Kapawa, Ani (Cultural Center of the Philipines), Daloy (De la Salle University), Mantala (National Commission for Culture and the Arts) kag San Ag (University of San Agustin) Nakapabalhag man sia sang iya mga libro lakip ang “Ang Babaye sa Lunok” (University of San Agustin Publishing House) kag “Ang Babaye sa Lunok, ikaduha nga libro” (M.E. Publications).

Nangin pangulo sia sang Sumakwelan Iloilo, Inc. sang tuig 2018-2022. Nagpangalagad man sia bilang Guimbal OSCA HEAD sang 2015-2023, kag nian , SCFAII President, Guimbal Chapter sugod sang 2023 tubtob 2025. Aktibo man sia sa mga lihok pangsibiko kag pangsimbahan sa ila banwa.

Nian si Maria Luisa Defante Gibraltar nagapuyo sa Barangay Igcocolo, Guimbal, Iloilo sa puloy-an nga nangin saksi sang paghirupay sang iya panimalay kaupod sang iya nagtaliwan nga bana, Ciriaco G. Gibraltar. May tatlo sila ka mga anak nga sanday Marianne Loise, Remedios Beatriz kag Ciriaco Ray. Tatlo man ang ila mga apo nga sanday Ray Gerard, Luisa Catherine kag Jacob.

“ADLAW SANG KAHILWAYAN”

Sa tagsa gid ka Hunyo dose, mga kaabyanan

Aton ginasaulog adlaw sang kahilwayan

Adlaw nga dapat gid sang bug-os nga Pilipinong katawhan

Hatagan pagtamod kag dapat gid naton padunggan.

 

Sa sini nga tuig nga pagpadungog sa adlaw sang kahilwayan

Ika-128 na ini nga tuig nga kitang Pilipino nangin-hilway

Sa pagtinguha kag pagpangisog sang aton mga baganihan

Nga ila kabuhi ginbuhis para gid sa tanan.

 

Nalipay gid ayhan aton mga baganihan

Sa pagbuhis sang ila kabuhi para sa Pilipinong katawhan

Mga Pilipino nga kalabanan balingag ang hinimuan

Wala gin-ulikdan pagsakripisyo sang aton mga baganihan.

 

Kon abi buhi sanday Rizal, Bonifacio, Lopez Jaena kag Mabini

Kag madamo pa nga mga baganihan sang aton lahi,

Malipay ayhan sila sa sining aton kahimtangan nian

Nga ang aton pungsod madamo gid sang palaligban.

 

Ano ayhan ang buhaton sang aton mga baganihan

Kon sila buhi nian sa tunga sang aton katilingban

Madamo ang adik, pusher, guba ang katawhan

Tungod sining iligal nga druga nga nagatumba sang kadam-an.

 

Magayuhom ayhan si Rizal sa aton mga lamharon

Sa lanubo nga panuigon problema na ang mga bulohaton

Madamo na mga krimen ang nahimo sa palibot naton

Sagad sa katikuan, mga palaligban ang ila ginadihon.

Sa sining aton pagsaulog sa adlaw sang kahilwayan

 

Kabay sang mahal nga Dios kita tanan ang ubayan

Kabay ang madamo naton nga mga palaligban

Aton malampasan kag kita sang Makagagahum ang bendisyunan. ~

(Sa mga maluyag magbakal sang iya mga libro makig-angot lamang sa tagsulat paagi sa iya facebook Ma Luisa Defante Gibraltar)