Arts Festival sa Bukid

By John Iremil Teodoro

NAGALANOG sa kabukidan ang mga paborito ko nga kanta sa Kinaray-a nga ginakanta kang darwa ko ka abyan nga kompositor kag singer nga sanday Dante Beriong kag Sammy Rubido. Ang katahëm kag kaambëng kang mga bataën nga modelo nga nagarampa suksok ang mga bayù nga may disenyo kang patadyong kag mga natural nga materyal. Ang pagkapay kanakën kang mapinalanggaën nga karamig samtang nagalumaw-lumaw ang akën mga mata sa pagpamati sa pagkanta kang mga manugkomposo sa Aningalan kag sa mga iningëd nga barangay.

Asta kadya, matatlo rën ka adlaw ang nagligad, nagasararamù pa ginahapon sa akën tagipusuon kag panëmdëman ang mga imahen kang nagkaratabo sa 2^nd Aningalan Arts Festival (AAF) kang nagligad nga weekend, Abril 17 asta 19. Kahapon samtang nagakaën kag nagakompiyuter kami kang partner ko nga si Jay, kag may dara pa nga paghërëm sa natural swimming pool, sa Ambon Mountain Resort nga venue kang AAF, daw sangka manami lang nga damgo ang tanan. Saksi ang mga bonsai, kabulakan, kag kakahuyan sa belvedere kadyang paborito ko nga resort sa Aningalan sa mga manami kag masadya nga nagkaratabo.

Sangka aga kang nagligad nga Enero sa Aningalan, samtang nagapanaw ako halin sa sentro kang barangay kon sa diin ako nagbakal kang tinapay sa lokal nga panaderya kag kang mga istroberi sa tourist assistance area, nasug-alaw ko si Robler samtang nagahapu-hapo ako hay patuklad ang karsada pabalik sa Aningalanja kon sa diin kami nagaestar ni Jay. Nagpondo anay kami sa may haron kag gin-istorya kanakën ni Robler nga nagaplano daad liwan sanda kang grupo nanda nga mga business owner sa Aningalan, ang Hayahay sa Ambon Association Inc., nga maghiwat liwan kang Arts Festival sa Abril kadya nga 2026. Namangkot tana kon puwede ako ang mag-festival director ukon may marekomendar ako nga iban nga tawo nga puwede.

Siyempre tempted ako dayon nga maghëëd. Ang sara sa mga ginaplano ko himuon sa pira ka adlaw sa Aningalan kon retired rën ako sa pagtudlo sa Manila amo ang mag-organisar kang sangka literary festival rugto. Literary festival lang kag bëkët it arts festival. Mas gamay nga event. Pero ang plano ko himuon ko kon retired rën ako. Mga lima ukon walo pa ka tuig halin kadya.

“Ti ako, e. Ako ang Artistic Director basta ikaw ang Managing Director,” hambal ko kana. Kag lahëg ko pa, “Ako bahala sa arts side, ikaw bahala sa kuwarta nga gastuhon ta.” Nagkadlaw si Robler kag nakita ko gid sa pongyahën na ang pagsiga kang kasadya. Si Robler nga klasmeyt ko sa Prep 1 sa eskuwelahan kang mga madre kang Assumption kato sa idalëm kang kumbento kang katedral kang San Jose de Buenavista kag school mate ko sa St. Anthony’s College sa elementarya kag haiskul. Dugangan pa nga si tatay na ang dentist kang amën pamilya kato. Kadya, dentist rën man si Robler kag tag-iya kang Banglid Dos, ang paborito namën ni Jay nga karan-an sa Aningalan kag kang Aningalanja kon sa diin kami nagarenta kang sangka container van cottage.

Daw nagpirmahanay kami dayon kang kontrata sa binit-karsada. Kag matapos namën mag-istoryahanay, amo lang kag ginpamangkot ko ang akën kaugalingën kon masal-ët ko pa ayhan dya sa akën iskedyul kadya nga Term 2 hay sunod-sunod ang mga workshop nga ginaprokorar ko bilang direktor kang Bienvenido N. Santos Creative Writing Center (BNSCWC) kang De La Salle University. May KRITIKA Workshop sa Marso kag may IYAS Workshop sa Abril nga mayad lang hay ginpaiway sa Mayo.

Napanëmdëm ko, papel kag misyon kang BNSCWC ang pagsuporta kang literatura indi lamang sa sëlëd kang La Salle kundi pati sa bilog man nga pungsod. Ang pagbulig ko sa pag-organisar kang AAF aligned sa akën trabaho bilang direktor kang amo nga sentro. Sa AAF may workshop sa pagsulat kang binalaybay kag kang istorya nga pangbata. Kag ang pinakaimportante nga aktibidad kang festival amo ang paindis-indis sa pagkomposo. Ang komposo sangka tradisyonal nga porma kang pagbinalaybay rëgya sa Panay.

Umpisa kang maghisugtanay kami ni Robler, haros kada semana nagamiting kami, face to face man sa San Jose ukon sa Aningalan, ukon sa Zoom. Hambal ko gani kana, tam-an ka mëgë ang tatlo ka bulan nga preparasyon. Dapat sangka tuig gid dya nga planuhay. Ti hambal namën, gamay lang anay nga festival kadya nga tuig. Bonggahan lang namën sa sunod nga tuig.

Sa Mayo, ma-meeting rën kami para sa 3^rd Aningalan Arts Festival kag duro nga mga tawo kag organisasyon ang nangaku nga magbulig. Si Mayor Mar Mission kang San Remigio, Antique, sa mensahe na sa Opening Program, hambal na magapain tana kang badyet kang banwa para sa AAF. Amo man ang abyan ko nga si Celestino Dalumpines kang Provincial Tourism Office. Badyetan na man kuno ang partisipasyon kang probinsiya sa AAF. Ang mga taga-University of Antique (UA) gusto man pormalën lang bulig nanda paagi sa sangka Memorandum of Agreement. Bongga rën gani ang partisipasyon kang UA kadya nga tuig. Nagtugro sanda kang workshop sa pottery, culinary arts, kag fashion design. Ang mga fashion design student kag faculty nanda ang nag-stage kang patadyong fashion show sa una nga gabii kang festival.

Dapat i-special mention ko gid ang klasmeyt man namën ni Robler sa madre nga si Tiking Villavert, ang director kang Office of External Affairs kang UA, nga tana gid ang nagprokurar kang partisipasyon kang UA. Salamat man sa UA OIC President nga si Jelyn Alentajan nga amiga ko man tëngëd imaw kami nga nag-umpisa sa pagsulat sa Kinaray-a kauna. Sangka sagad nga mamalaybay si Jelyn amo nga naintiyendihan na gid ang importansiya kang sangka arts festival.

Duro pa ang dapat pasalamatan. Duro ang mga nangin bag-o namën nga abyan ni Jay sa Aningalan tëngëd sa AAF. Ginapasalamatan ko gid sanda sa akën kasingkasing kag ginapangadian samtang nagapamati sa misa nga ginpangunahan ni Fr. Serge Maniba, Rector kang St. Peter’s Seminary, katong Domingo sa Ambon Mountain Resort bilang pagtakëp kang 2^nd Aningalan Arts Festival.

***

Si John Iremil Teodoro nga taga-San Jose de Buenavista, Antique sangka full professor sa Departamento kang Literatura kang De La Salle University sa Manila kon diin tana man ang direktor kang Bienvenido N. Santos Creative Writing Center. Nangin Sekretaryo Heneral tana kang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL). Ginbaton na ang S.E.A. Write Award halin sa Kaharian kang Thailand katong 2019.